II. Bayezid (Sofu/Veli) Dönemi (1481–1512)
- Cem Sultan Olayı: Fatih'in ölümünde Cem ile taht mücadelesi yaşandı; Cem yenilince önce Memlüklere, sonra Rodos şövalyelerine sığındı. Bir iç sorun, dış soruna dönüştü.
- Memlüklerle savaşlar; 1511 Şahkulu İsyanı. Killi ve Akkerman kaleleri alındı, Karamanoğulları'na kesin son verildi.
- Kanunname-i İhtisab (ilk standart/belediye kanunu), ilk avarız vergisi. İspanya'daki Müslüman ve Yahudiler Kemal Reis ile İstanbul'a getirildi.
NOT: II. Bayezid dönemi, yükselme içinde bir duraklama dönemi sayılır.
Yavuz Sultan Selim Dönemi (1512–1520)
- "Sekiz yıla seksen yıllık iş sığdıran padişah"; sınırları ~2,3 milyon km²'den ~6,5 milyon km²'ye çıkardı. Babasını tahttan indiren tek padişahtır.
- 1514 Çaldıran Savaşı (Safeviler): Anadolu'da Safevi tehlikesi önlendi.
- 1515 Turnadağ Savaşı (Dulkadiroğulları): Anadolu siyasi birliği kesin sağlandı.
- 1516 Mercidabık ve 1517 Ridaniye savaşları (Memlükler): Suriye, Filistin ve Mısır alındı.
Mısır Seferinin Sonuçları
- Halifelik Osmanlı'ya geçti (ilk Osmanlı halifesi Yavuz); kutsal emanetler İstanbul'a getirildi.
- Memlükler yıkıldı, hazine doldu, Baharat Yolu Osmanlı'ya geçti. Yavuz'a "Hâdimü'l-Harameyn" unvanı verildi.
NOT: Piri Reis haritasını 1517'de Yavuz'a sundu. Yavuz genelde doğuya sefer düzenlemiş, Batı'yla pek ilgilenmemiştir.